დაკარგული სამყარო - ინდი

"ინდის ცივილიზაცია გაცილებით დიდი იყო, ვიდრე ეგვიპტისა და მესოპოტამიისა".
ძველმა ინდურმა ცივილიზაციამ, რომელიც თანამედროვე ინდოეთის, პაკისტანის, ნეპალისა და ბანგლადეშის ტერიტორიაზე დაახლოებით 4000 წლის წინ არსებობდა, როგორც ცნობილია, კოლაფსი განიცადა. ეს კი მეცნიერთა აზრით, კლიმატურმა ცვლილებებმა გამოიწვია. 

შუმერები

დღევანდელი ერაყის ტერიტორიაზე ძვ.წ. IV-III ათასწლეულში ცხოვრობდა ძველი სამყაროს ერთ-ერთი ცივილიზებული ხალხი, შუმერელები. ძველი შუამდინარეთის მიწაზე აღმოჩენილი შუმერული კულტურის ძეგლები სხვადასხვა ხასიათის შუმერულენოვანი თიხის ფირფიტის ლურსმული ტექსტები ათასობით ნიმუში დაცულია მსოფლიოს მრავალი ქვეყნის სიძველეთასაცავეებსა და მუზეუმებში. მათ შორის ოთხი ათასამდე თიხის ფირფიტა ინახება სანკტპეტერბურგის ერმიტაჟსა და მოსკოვში ა. პუშკინის სახელობის სახვიტი ხელოვნების სახელმწიპო უნივერსიტეტში.